رونق تولید ملی | پنج‌شنبه، ۲۹ فروردین ۱۳۹۸

گلابتون دوزی - نمایش محتوای نوروز

 

 

گلابتون دوزی

Loading the player...

 

 

گلابتون دوزی به دوختهایی اطلاق می شود كه با استفاده از نخ های ابریشمی روكش طلایی یا نقره ای روی پارچه انجام می گیرد.

در حال حاضر گلابتون دوزی با الیاف طلا یا نقره در ایران مرسوم و رایج نیست و گلابتون دوزان به جای استفاده از الیاف طلا یا نقره، از نخ هایی كه دارای روكش فلزی زرد یا سفید بوده و عمدتا در كشور پاكستان تولید می شود استفاده می گردد .

به روایت تاریخ ، یکصدوپنج سال پیش از میلاد مسیح بنا به یک سنت، دولت چین برای بر سر مهر آوردن همسایه ، قطعاتی از پارچه ای زربفت و زردوزی شده را همراه با نمایندگانی به ایران فرستاد و ۷۳۳ سال بعد، یعنی در سال ۶۲۸ میلادی ، هنگامی که هراکلیوس دستگرد را تصرف و غارت کرد، گرانبهاترین غنایمی که بدست آورد زردوزیهای ایرانی بود و همین روایت تاریخی باعث شد تا این تصور در اذهان بنشیند که برای اولین بار زردوزی از چین به ایران راه یافته، حال آنکه نتیجه کاوش های باستانشناسی در روسیه حکایت از آن دارد که در سده ی سوم پیش از میلاد زردوزی و تولید پارچه های زربفت در ایران رواج داشته و ایرانیان به وسیله ی نخ های زرین که به ظرافت تابیده شده بود تصویر برگ مو و پیچک را بر روی پارچه ی پشمی دوختند .

با هجوم مغولها، عناصر هنر چینی نیز به زردوزی ایران راه یافت و اگرچه هیچ اثری از زردوزیهای این دوره در دست نیست، ولی ادامه ی آن قطعا به قرن پانزدهم ، شانزدهم و هفدهم میلادی کشیده چه آنکه شاردن در سیاحت نامه ی خود بارها ظرافت زردوزی ها، گل دوزیهای ایرانی را که به زعم خودش برتر از گلدوزیهای اروپائیان و ترکان بوده ستوده است .

گلابتون دوزی از زمان هخامنشیان تا كنون رواج داشته و به كشورهای دیگر صادر می‌شده است و با استفاده از نخ‌های ابریشمی با روكش طلا یا نقره برروی پارچه‌های اطلس، ماهوت، پشم، مخمل و كرباس با نقش‌های اسلیمی ختایی، محرابی، بازوبندی، ترنج و محرماتی تزیین می‌شوند در حال حاضر گلابتون دوزی با الیاف طلا یا نقره در ایران رایج نیست و به جای آن از نخهایی که روکش فلزی زرد یا سفید دارند ، روی پارچه های مخمل،ابریشم، تافته،اطلس،ماهوت ، پشم و حتی کرباس انجام می شود. در گلابتون دوزی ، ابتدا نقش مورد نظر روی پارچه منتقل می شود و پس از آن به وسیله ی سوزن و نخ گلابتون خطوط اصلی طرح را دوخته ، سپس به دوخت متن و کناره ها می پردازند. نقوشی كه در گلابتون دوزی بیشتر مورداستفاده قرار می گیرد عبارت است از پیچك ترنج، گل ساعتی، نقش محرابی، گلهای اسلیمی، گلهای ختائی، نقش بازوبندی، بته روحی، محرماتی یا ستونی، بته جقه ای، سروچه و انواع گلها و گاهی تصویر افراد.

از این نوع سوزندوزی ها معمولا برای آرایش لباس ها، پرده، بقچه، سوزنی، كلاهها، كیسه پول، قاب شانه، سرمه دان، جای قیچی، جای قلمدان، جای قرآنی و... استفاده می كردند.

رای شما
میانگین (0 آرا)
The average rating is 0.0 stars out of 5.