رونق تولید ملی | سه‌شنبه، ۱۹ آذر ۱۳۹۸

کاروانسرای نیگنان - نمایش محتوای نوروز

 

 

کاروانسرای نیگنان

 

«کاروانسرای نیگنان» از آثار تاریخی روستای نیگنان است که قدمت آن طبق کتیبه سردر ورودی این کاروانسرا به دوره قاجاریه برمی‌گردد. (نیگنان روستایی است که در مرز بین کوهپایه و کویر در 54 كیلومتری بشرویه استان خراسان جنوبی قرار دارد).

این کاروانسرا که به صورت بنای مستطیل شکلی بنا شده دارای تختگاه‌های و ایوان هایی در طرفین درب ورودی در نمای بیرونی کاروانسرا است.

درب وردوی که در وسط ضلع شرقی قرار گرفته است، دربی بزرگ، چوبی و دو لته است که با میخ‌ های زیبای قدیمی تزیین شده است و کتیبه سنگی در بالای درب خودنمایی می‌کند که بر روی آن تاریخ ساخت بنا (‌1314 ه.ق‌) و نام معمار بنا (استاد محمد معمار ولد مراد استاد باقر یزدی) ذکر شده است.

پس از ورود به کاروانسرا در دو طرف آن تختگاه‌ هایی مشاهده می شود، همچنان که گذر می‌کنید تختگاه های بزرگ و بلندتری در طرفین به چشم می خورد که محل نشیمن "کاروانسالار" بوده است.

بر روی هر یک از این تختگاه ها اتاقی سرپوشیده با چند طاقچه قرار گرفته و طرف دیگر راه پل‌هایی به سمت پشت بام کاروانسرا هدایت می شود که احتمالاً برای با خبر شدن از ورود لحظه به لحظه مسافرین تازه وارد استفاده می شده است.

آنچه که بر شکوه و جلال این بنای زیبا می‌افزاید، آجر‌چینی های سقف گنبدی شکل است که در نوع خود شاهکاری بی ‌نظیر است.

زیباترین و چشم ‌اندازترین بخش کاروانسرا، آجرچینی زیر گنبد موجود بر بالای هشتی ورودی آن است که با رنگ‌های قرمز و خاگستری تزیین شده و زیبایی های معمارانه این بنا چشمان همه را خیره می کند.

نظیر این گره‌ چینی در ایوان های وسطی اضلاع شمال غربی و جنوب شرقی حیاط نیز به چشم می‌خورد.

کاروانسرا‌ی نیگنان از نوع کاروانسراهای دو ایوانه است. یکی از این ایوان ها محل پذیرایی از مسافرانی است که سرشناس و دارای شهرت بوده اند‌.

ناودان های سنگی از دیگر قسمت های زیبا در کاروانسرا‌ست که برای هدایت آب باران به خارج بام که در قسمت اضلاع بیرونی شمالی‌، جنوبی و غربی تعبیه شده است.

در ضلع شرقی حیاط و در هر یک از طرفین ایوان وردوی دو ایوان کوچکتر قرار دارند. در ضلع شمال شرقی و ضلع جنوبی غربی کاروانسرا نیز به صورت قرینه یک ایوان بزگتر در وسط و سه ایوان در هر یک از طرفین قرار دارد، این وضعیت در ضلع غربی نیز تکرار شده است.

اره بند یا به زبان امروزی اصطبل، در چهار گوشه کاروانسرا به صورت فضای سرپوشیده ای تعبیه شده که محل بستن اسب‌ها بوده است. از نکات جالب این باره بند نوع آجرچینی گنبد کروی شکل آن است که با اشکال مربع و لوزی پوشیده شده و در انتها به یک نور‌گیر مربع شکل خاتمه می یابد‌. در این باره بندها یا همان اصطبل، تختگاهی با چهار ستون مجزا در وسط و هشت تختگاه دیگر در طرفین است.

کاروانسرای نیگنان در سال 1386 به شماره 20563 در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.

رای شما
میانگین (0 آرا)
The average rating is 0.0 stars out of 5.