جهش تولید | دوشنبه، ۱۰ آذر ۱۳۹۹

وجود 800 گونه گیاه دارویی در خراسان جنوبی ، فرصتی برای سرمایه گذاری صادراتی - نمایش محتوای خبر

 

 

وجود 800 گونه گیاه دارویی در خراسان جنوبی ، فرصتی برای سرمایه گذاری صادراتی

alt

گیاهان دارویی از نعمتهای خدادادی در طبیعت است که انسانها در درمان بیماریها از آن استفاده می کنند .

خوشبختانه با پیشرفت علوم و تکنولوژی و پی بردن به خواص درمانی گیاهان دارویی ،  استفاده از این گیاهان روز به روز افزایش یافته به طوری که بسیاری از افراد به استفاده از گیاهان دارویی به جای داروهای شیمیایی روی آورده اند. دراین میان کشور ایران به خاطر شرایط آب و هوایی خاص خود با اقلیم های متفاوت توانسته است گیاهان دارویی متنوعی را در دل خود جای دهد و تولید کند.

به طور کلی نباتات کاربردهای وسیعی دارند که یکی از مهمترین آنها استفاده های دارویی است و حدود 50 درصد از داروهای تولید شده صنعتی جهان منشا طبیعی دارند واین در حالیست که  گیاهان دارویی اهمیت خاصی درتامین بهداشت وسلامتی جوامع  به لحاظ پیشگیری از بیماریها  دارند و استفاده از گیاهان دارویی بعنوان نگهدارنده و طعم دهنده در صنایع غذایی و آرایشی بهداشتی یکی دیگر از عوامل توجیه تولید روزافزون این گیاهان می باشد.

در خراسان جنوبی نیز به لحاظ برخورداری از آب وهوای گرم و خشک 800 گونه گیاه دارویی تولیدی می شود که حدود 10 درصد تنوع تولیدی کشور را به خود اختصاص داده است  و یکی از قطب های تولید گیاهان دارویی در کشور محسوب می شود به گونه ای که محصولات تولیدی آن از کیفیت ممتازتری برخوردار  است

رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی گفت : کیفیت بالا  ، تولید و تنوع فراوان گیاهان دارویی در خراسان جنوبی
، این استان را در جایگاه سوم  تولید گیاهان دارویی کشور قرار داده است .

زیره سبز ، نعناع ، خاکشیر ، آویشن ، زیره سیاه و آلوئه ورا ، کلپوره ، به لیمو ، مریم گلی و نعناع فلفلی از جمله گیاهان دارویی استان است که بصورت کشت مزرعه ای  تولید می شود و برخی گیاهان مانند زیره ، انغوزه ، آویشن و مخلصه ، وشاء ، کاکتی ، درمنه ترکی ، سماق ، شاه تره و بنه نیز از مراتع برداشت می شود .

آقای هادربادی با بیان اینکه حجم تولیدات گیاهان دارویی در خراسان جنوبی  امسال هزار و 415 تن بوده که در مقایسه با سال گذشته 10 درصد افزایش دارد  افزود : در این استان حدود 3 هزار و 758 هکتار زیرکشت مزرعه ای گیاهان دارویی است  که با احتساب جمع آوری گیاهان دارویی از مراتع وعرصه های طبیعی این سطح به9 هزار و 442 هکتار می رسد .

بیشترین سطح زیر کشت گیاهان دارویی خراسان جنوبی مربوط به شهرستان بشرویه با  4 هزار هکتار است .

وی گفت : ارزش افزوده گیاهان دارویی تولید شده دراستان 2 میلیارد و830 میلیون تومان است که 60 درصد تولیدات گیاهان دارویی خراسان جنوبی به ارزش یک میلیارد و 514 میلیون تومان  به استانهای سیستان و بلوچستان ، خراسان رضوی و تهران شده است .

هادر بادی با بیان اینکه تولیدکنندگان گیاهان دارویی در استان سالانه بالغ بر 120 میلیون تومان از تولید خام این گیاهان درآمد دارند خاطر نشان کرد : ارائه نکات فنی کاشت ، داشت و برداشت  ، ارائه تسهیلات لازم جهت توسعه کشت و فرآوری گیاهان دارویی ، برگزاری دوره های آموزشی ، فرهنگ سازی لازم جهت مصرف گیاهان دارویی و ارائه نهاده های کشاورزی از جمله اقدامات این سازمان در خصوص افزایش تولید گیاهان دارویی است .

اما آنچه که سبب شده تا کنون خراسان جنوبی در ارزآوری از محل گیاهان دارویی جایگاه ویژه ای نداشته باشد نبود صنایع بزرگ تبدیلی و فرآوری در استان است .

کارگاههای صنعتی بیرجند و قاین تنها صنایع کوچک فرآوری گیاهان دارویی در استان است که حدود 400 هزار لیتر عرقیات گیاهی در آن تولید می شود .

همچنین یک کارگاه سنتی تولید عرقیات گیاهی در شهر مود فعال است  که سالانه 5 هزار  لیتر  عرقیات در آن تولید می شود .

توسعه درآمدها از محل گیاهان دارویی در استان مستلزم سرمایه گذاری کلان در این بخش است که همکاری بخش صنعت و معدن ، جهاد کشاورزی و منابع بانکی را می طلبد.

از طرفی کشت گیاهان بومی استان نیز در سالهای اخیر مورد توجه جدی سازمان جهاد کشاورزی قرار گرفته است که با توجه به سازگاری بیشتر آن با شرایط آب و هوایی استان ،توجه بیشتر به آن ارزآوری فراوان تری دارد .

همچنین به گفته رئیس سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی ،  برای کشت گیاهان گلخانه ای گیاهان دارویی از قبیل آلوئه ورا و به لیمو  نیز برنامه ریزی جامعی در خراسان جنوبی صورت گرفته است .

آقای هادربادی گفت  :به دلیل نبود صنایع تبدیلی گیاهان دارویی در استان و کشور ، متأسفانه گیاهان دارویی تولیدی در خراسان جنوبی به صورت خام به کشورهای اروپایی و حاشیه خلیج فارس صادر می شود و این درحالیست که اگر دراین استان و درکشور صنایع آن موجود باشد می توان سود کلانی را نصیب اقتصاد این استان و کشور کرد .

اما متأسفانه این سود کلان هم اکنون به دلیل نبود سرمایه گذاری در ایجاد صنایع فرآوری ، از کشور خارج شده و سود چندانی نصیب ما نمی شود.

مدیرکل منابع طبیعی خراسان جنوبی نیز با بیان اینکه مساحت کل رویشگاههای گیاهان دارویی و صنعتی خراسان جنوبی 841 هزار و 415 هکتار است گفت : مهمترین محصولات دارویی و صنعتی استان که دارای طرح احیاء و بهره برداری هستند شامل سه گونه وشا، آویشن و آنغوزه بوده که تولید آن در قالب 26 فقره طرح تهیه و مصوب شده و تحت نظارت این اداره کل ، تولید و برداشت می شود .

آقای شریفی افزود : محصولات ارزشمند دیگری از قبیل زیره ، بومادران ، اسپند ، کلپوره ، ریواس و هندوانه ابوجهل نیز در خراسان جنوبی وجود دارد که فقط به صورت سنتی و محدود توسط روستائیان برداشت می شود .

وی با بیان اینکه یکی از محصولات عمده ای که در استان در قالب طرح احیاء و بهره برداری انجام می شود آنغوزه از خانواده چتریان است اظهار داشت : این گیاه به لحاظ مصارف دارویی ارزشمند و گرانبهاست و جایگاه والایی در بین گیاهان صنعتی و صادراتی ایران دارد که  از اواخر تیر تا  اوایل مرداد در خراسان جنوبی برداشت می شود .

شریفی از برداشت 38 هزار و 788 کیلوگرم آنغوزه در سال 91 در خراسان جنوبی خبرداد و تصریح کرد: این میزان با ارزش  یک میلیارد و 940 میلیون تومان از  سطح مفید 67 هزار و 364 هکتار طرحهای بهره برداری ، برداشت شده است که عمده آن به کشور هندوستان و مابقی به کشورهای آلمان و فرانسه صادر شده است .

بیشترین سطح رویشگاهها مربوط به گیاه آنغوزه در مناطق شمالی استان شامل شهرستانهای قاین ، فردوس ، بشرویه و طبس است که در این بین بیشترین تولید را شهرستان طبس با 70 درصد تولید آنغوزه به خود اختصاص داده است

به گفته شریفی پیش بینی می شود امسال حدود 62 هزار و 800 کیلوگرم محصول آنغوزه از سطح طرحهای بهره برداری برداشت شود که این محصول درداخل ایران به صورت خام جهت انگل زدایی ، تشنج ،رفع بیماریهایی با منشاء عصبی و بادشکن ، ضد گرفتگی عضلات و خلط آور ، درنهایت درمان آسم  مصرف می شود و در کارخانه ها ی تولید دارو نیز برای تهیه شربت اکسپکتورانت از این گیاه استفاده می شود .

سالانه بیش از 12 هزار کیلو آنغوزه ار مراتع خراسان جنوبی برداشت می شود که 4هزار آن به صورت شیره آنغوزه و مابقی به صورت خشک است و به دلیل نبود صنایع فرآوری ، تمامی این محصول به خارج کشور صادر می شود .

مدیر کل منابع طبیعی استان،  ارزش شیره آنغوزه را به لحاظ اقتصادی دو برابر ارزش خشک آن بیان کرد و اظهار داشت : در حال حاضر قیمت هر کیلو شیره آنغوزه 120 هزار تومان است و هر کیلو کشته (خشک ) آن بین 60 تا 70 هزار تومان به فروش می رسد  که به دلیل صادرات این محصول بازارها با رکود مواجه شده و قیمت آن افت داشته است.

گیاه آنغوزه از ارزش اقتصادی بالایی برخوردار است و هر کیلوگرم از این گیاه در بازار کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس به قیمت بالایی به فروش می رسد که بدیهی است با ایجاد صنایع تبدیلی این محصول ،  ارزش اقتصادی زیادی نصیب استان و  کشور می شود .

 ترکیبات گوگرد دار موجود در اسانس گیاه آنغوزه ، از تولید چربی در بیماران با چربی خون بالا ممانعت می کند همچنین این گیاه در درمان سیاه سرفه، لارنژیت و هیستری نیز به کار برده می شود.

از آنغوزه در دامپزشکی به عنوان دافع انگل های دام و در تهیه بعضی از فراورده های غذایی نیز استفاده می کنند.

همچنین از شاخ و برگ خشک شده آنغوزه در زمستان برای تغذیه دام استفاده می شود.

اینها و صدها خواص دیگر ، ارزشهایی است که با ایجاد صنایع تبدلی و فراوری در خراسان جنوبی می توان از آن نفع برد .

به هر حال آنغوزه تنها یک محصول ارزشمند خراسان جنوبی است که ایجاد صنایع تبدیلی آن ، ارزش اقتصادی فراوانی نصیب استان و کشور می کند .

به جز این گونه گیاهی ، 799 گونه دیگر در استان با خواص دارویی فراوان وجود دارد که فرآوری هر یک از آنها می تواند اقتصاد استان را رونف ببخشد و ایجاد این ارزآوری لازمه راه اندازی صنایع فرآوری با حمایت مسئولان از سرمایه گذاران است .

منبع: معاونت طالاعات و اخبار مرکز خراسان جنوبی