سال تولید، پشتیبانی‌ها و مانع زدایی‌ها | پنج‌شنبه، ۲۶ فروردین ۱۴۰۰

طبس، اولین شهر پهناور ایران - نمایش محتوای خبر

 

 

طبس، اولین شهر پهناور ایران

شهرستان طبس با 57 هزار و80 کیلومترمربع اولین شهر پهناور ایران می باشد و فاصله بین دورترین روستاهای منتهی الیه شمالی و جنوبی شهرستان بیش از 400 کیلومتر می باشد .

بیشتر تاریخ نویسان قدمت شهرستان « طبس » را به دوره هخامنشیان نسبت می دهند.

از زمان بازماندگان سامانیان تا دوره صفوی و ازبک ها این شهرستان مورد حمله و تاخ و تاز اقوام مختلف و طوایف گوناگون قرار گرفته است .

طبس از دو واژه " تب " و " بس " ترکیب یافته یعنی تب بس است و به مرور زمان ، طبس نام گرفته است .

از جمله مراسم این شهرستان نخل برداری در ایام عزاداری است و در آخر ماه صفر نیز مراسم علم گردانی این شهرستان شهرت دارد . از جمله غذاهای محلی این شهرستان می توان به گندم پلو ، نوجوش ، قروتیه و اشکنه دال ماش اشاره کرد

رشته کوه بلندی به نام رشته کوه شتری ، شرق این شهرستان را در برگرفته است و شهرستانهای بردسکن ، فردوس ، بشرویه ، خوسف ، کویر نمک و همچنین کویر لوت گرداگرد طبس را حلقه وار در برگرفته اند .

طبس بر کرانه کویر لوت از شهرهای میانه راهی خراسان ، کرمان ، فارس ، اصفهان و یزد و به عنوان گذرگاهی برای این استانها می باشد که حتی از زمان تاسیس اولین سلسله های پادشاهی در ایران ، نام آن در روایات و اسناد تاریخی دیده می شود .

این شهر مرکز بزرگترین شهرستان استان خراسان جنوبی بوده و با طبیعتی بکر و زیبا ، هوایی پاک و دلپذیر ، با جاذبه های گردشگری مانند آستان مبارک امامزاده حسین بن موسی الکاظم (ع) ، باغ گلشن ، ارگ قدیم طبس ، منطقه ییلاقی روستای خرو و نیاز ، بند کریت ( قدیمی ترین بند قوسی جهان ) و سایر مناطق ییلاقی دیدنی را در خود جای داده است . قالی و قالیچه بافی ، حصیر بافی ، قلمزنی مس ، مسگری ، گیوه بافی ، گلیم بافی ، رودوزی های سنتی ، آهنگری سنتی ، سفالگری و حوله بافی از جمله هنرهای سنتی و صنایع دستی شهرستان طبس محسوب می شود .

باغ گلشن طبس از نمادهای برجسته طبس است و مدرسه دومنار ، شبیه منار جنبان اصفهان است با همان کیفیت و از دیگر نمادهای شهرستان طبس است .

خرما ، مرکبات و زیتون از عمده محصولات کشاورزی و باغی شهرستان طبس است و مزارع پر از سبزی هم در این شهر ، شهرت دارد و همگی از اقلام صادراتی و اقتصادی منطقه است .

« محمد عبدالکریم طبسی ( قاضی القضات هرات و شاعر دوره سلجوقیان ) ، سلطان محمد غلامعلی طبسی ( فقیه و محدث ) ، مولانا سلطان مهر واعظ طبسی ( محدث ) ، شیخ ابراهیم نجفی طبسی ( مجتهد بزرگ و فقیه ) ، آیت الله واعظ طبسی ( تولیت آستان قدس رضوی ) ، پروفسور محمد جلیلی ( دکترای طب ) و دکتر زهرا علیزاده » از مشاهیر برجسته دیار طبس هستند .

شهرستان طبس مشتمل بر سه بخش مرکزی ، دیهوک و دستگردان و سه شهر طبس ، دیهوک و عشق آباد و هشت دهستان به نامهای گلشن ، پیرحاجات ، منتظریه ، نخلستان ، دیهوک ، کویر ، دستگردان وکوه یخاب می باشد.

طبق سرشماری سال90 جمعیت شهرستان 68500 می باشد . از امکانات برجسته شهرستان وجود فرودگاه و راه آهن می باشد که تاثیر فراوانی در افزایش ارتباطات منطقه و تسهیل رفت وآمد جهانگردان داشته است .

تردیدی نیست که شهرستان طبس بسیار کهن و باستانی است ؛ چنانکه آثار غارنشینان زمان های قدیم هنوز در دره های شهرستان باقی است و بسیاری از روستاها و اماکن طبس نام کهن و باستانی خود را حفظ کرده اند .

طبس ، زمانی در آغاز جهانگیری ترکان سلجوقی مطیع سلطان سبز می شود و زمانی در اواخر دوره تیموریان و نیز دوره صفویه مورد حمله مکرر ازبک ها قرار می گیرد و اگرچه در سال 1357 با زلزله ای ، گرد سنگینی بر تاریخ این دیار می نشیند اما طبس هنوز گلشنی است در دل کویر .

ناصر خسرو در سفر نامه خود درباره طبس ( قرن پنجم هجری ) چنین بیان نموده: طبس شهری انبوه و پر جمعیت است اگر چه به روستا نماید و آب اندک باشد و زراعت کمتر کنند ، خرماستانها باشد و بساتین ( بوستانها ) و چون از آنجا سوی شمال روند نیشابور به چهل فرسنگ باشد ... و عظیم آسوده بودند مردم آنجا ، چنانکه به شب در سرایها نبستندی و ستور (چهار پایان) در کویها باشد » .

نامه ای تاریخی نیز از حضرت علی ابن موسی الرضا (ع) ، در دست است که خطاب به حاکم طبس نگاشته و در آن سفارشهایی در مورد برادرشان حضرت حسین ابن الکاظم فرموده اند . این نامه حاکی از وجود یک حکومت ظاهراً مقتدر در طبس باستان است .

طبس از قدیم الایام مهد علوم مختلف بویژه علوم اسلامی بوده است . به طوری که نویسنده کتاب " خداوند الموت " نگاشته است : « مدرسین طبس، اگر از استادان مدرسه نظامیه برتر نباشند، از آنها کمتر نیستند . در کشور ایران ، یگانه شهری که در آن فرس قدیم تدریس می شود، شهر طبس است.

منبع : وب سایت باشگاه خبرنگاران جوان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران