جهش تولید | جمعه، ۱۶ خرداد ۱۳۹۹

روستای خراشاد - نمایش محتوای نوروز

 

 

نمایشگر دسته ای مطالب

روستای خراشاد

روستای خراشاد


Loading the player...

 

«خُراشاد» روستایی است واقع در ۲۴ کیلومتری جنوب شرقی بیرجند در استان خراسان جنوبی.  این روستا به سبب نخبه پرور و عالم خیز بودن، صنایع دستی و نیز زیبایی طبیعی شهرت دارد.

در لغت ‌نامه دهخدا در سال ۱۳۴۵ در مورد خراشاد چنین نوشته شده‌است : « قریه‌ای است از بخش حومه شهرستان بیرجند، واقع در سی هزار گزی جنوب بیرجند. این ناحیه کوهستانی با آب و هوای معتدل و ۹۲۸ تن سکنه فارسی زبان است. آب آن از قنات و محصولاتش غلات، زعفران و سردرختی است. اهالی به کشاورزی و قالی بافی گذران می‌کنند و راه آن اتومبیل رو است. مزرعه گنج آباد و میرزاملک و علی آباد و سالم آباد جزء آن است. در آنجا دفتر ازدواج و طلاق و دبستان وجود دارد.» .

نام خُراشاد، نامی یگانه بوده و بنا به گفته مرحوم دکتر محمد اسماعیل رضوانی (پدر علم تاریخ ‌معاصر ایران که خود زاده این روستا بود) برگرفته از زبان پهلوی و به معنی محل طلوع خورشید بوده و علت آن نیز واقع ‌شدن این روستا در میان دره ای است که این دره به طرف شرق باز گشته و به دشت ‌خراشاد متصل می گردد. در نتیجه با توجه به واقع شدن این روستا در ابتدای دره، از نظر مردم ‌محلی, اولین روستای از مجموعه روستاهای واقع در دره خراشاد می بوده که خورشید بدان ‌می تابیده است .

مرحوم دکتر رضوانی در مصاحبه اش در سال ۱۳۶۷ با کیهان فرهنگی می گوید: «خراشاد گویش دیگری است از کلمه خورشید, که من آن را در الاتنبیه و الاشراف پیدا کردم. در جایی که اقالیم سبعه را تقسیم می کنند به سیارات سبعه می گویند : لاقلیم رابع للشمس و هو بالفارسیه خرشاد....  مردم محلی به این روستا خُرَشاد می گویند.».

تاریخچه روستای خراشاد، به پیش از اسلام بازمی گردد. وجه تسمیه این روستا، خود نشان از تاریخ چند هزار ساله این روستا دارد. همچنین وجود آثاری مانند قبرستان زرتشتی ها ‌(گبرها) در نزدیکی کاریز خراشاد، قلعه و تونل های زیر زمینی ( که برای مقابله با یورش ترکمنها ‌ساخته شده اند)، واقع شدن در ۴ کیلومتری روستای کوچ و نگاره های لاخ مزار و ... نیاز به اکتشافات و پی جویی های باستان شناسی را بیش از پیش ‌نشان می دهد.

این روستا به دلیل قرارگرفتن در رشته کوه باقران، دارای آب و هوایی معتدل و کوهستانی است که به همراه سرسبزی و زیبایی و نیز ‌وجود کوه های سبز رنگ افیولیتی، چهره ای ییلاقی و تفرجگاهی به خود گرفته است. ‌به طوری که به نام طرقبه بیرجند شناخته می شود.

در اینجا خانه های روستایی در دل کوه و بر اوج بلندی پله به پله تا پست ترین نقطه هموار بنا، شده اند.  از بالا که می نگری بام ها طبقه به طبقه بر دیوارها سوار شده اند. گرچه بالا و پایین رفتن از کوچه ها و در حقیقت صخره های خراشاد قدری سخت است؛ اما اهالی روستا به راحتی این کار را انجام می دهند. جوی آبی از میان باغ ها می گذرد.

مردم منطقه بیشتر به کشاورزی، دامداری، قالی بافی، گلیم بافی و توبافی (پارچه بافی سنتی)اشتغال داشته و از زعفران, زرشک, عناب, توت, ‌گردو و زردآلو , می توان به عنوان محصولات عمده کشاورزی خراشاد نام برد. ‌علاوه بر اشتغال در بخش کشاورزی و دامداری, در سالیان اخیر با رشد بخش صنعتی در ‌خراشاد و احداث واحدهای صنعتی مانند کشتارگاه صنعتی, مرغداری, بسته بندی چای, مصالح ساختمانی و … , ‌در این بخش هم اشتغال زایی صورت گرفته است.

پارچه بافی سنتی خراشاد یا توبافی به زبان محلی، یکی از مهمترین صنایع دستی استان خراسان جنوبی است به طوریکه به عنوان تنها صنایع دستی این استان، نامزد دریافت مهر اصالت از سازمان میراث فرهنگی و گردشگری کشور شده است.

همچنین زنان خراشاد با تاسیس شرکت تعاونی روستایی زنان ‌خراشاد و ارائه خدمات در زمینه تهیه موارد مورد نیاز معیشتی و حرفه ای اعضا, تامین ‌اعتبارات و وامهای مورد نیاز و ارائه خدمات به منظور بهبود امور حرفه ای , نقش قابل توجهی ‌در گسترش اشتغال زایی در منطقه ایفا می کنند. بطوری که به عنوان یکی از فعالترین تعاونی ‌های روستایی در سطح استان شناخته شده است.

خراشاد دارای مدرسه در سه مقطع ابتدایی, راهنمایی و دبیرستان می باشد. دبستان دقیقی خراشاد با بیش از شصت سال سابقه قدیمی ترین مدرسه منطقه به شمار می رود و نقش به سزایی در پرورش نخبگان این منطقه داشته است. محوریت روستا سبب شده است که دانش آموزان پسر مقاطع راهنمایی و متوسطه سایر روستاها به خراشاد مراجعه می کنند و در خوابگاه دانش آموزی مستقر شوند.

از ویژگیهای جالب توجه خراشاد، پرورش افراد و شخصیت های موفق و ‌نخبه بسیاری در زمینه های علمی, فرهنگی و اقتصادی است که از آن جمله عبارتند از :  محمد اسماعیل رضوانی (پدر تاریخ معاصر ایران)، مرتضی حسن پور فرد خراشاد (اولین پرستار مرد در ایران)، محمدرضا حافظ نیا  (استاد جغرافیای سیاسی دانشگاه تربیت مدرس)، علی حسینی تاش، غضنفر فروزانفر، سید محمد خراشادی زاده، ملا محمد علی خراشادی، شیخ محمد ابراهیم قدسی، شیخ محمد حسین خراشادی کاخک.

تعداد سکنه آن طبق آمار سرشماری سال ۱۳۸۵ مرکز آمار ایران برابر با ۲۳۲ خانوار و معادل ۷۵۷ نفر بوده است.

رای شما
میانگین (0 آرا)
The average rating is 0.0 stars out of 5.