جهش تولید | چهارشنبه، ۳۰ مهر ۱۳۹۹

راهکارهای پیشگیری از بروز حوادث در فصل سرما - نمایش محتوای خبر

 

 

راهکارهای پیشگیری از بروز حوادث در فصل سرما

با شروع فصل سرما، تعداد حوادثی که مرتبط با استفاده از وسایل گرمایشی در اماکن مختلف است، افزایش می‌یابد.

با شروع فصل سرما، تعداد حوادثی که مرتبط با استفاده از وسایل گرمایشی در اماکن مختلف است، افزایش می‌یابد. اینگونه حوادث همه ساله به خصوص در فصل سرما جان تعدادی از مردم را در نقاط مختلف کشور می‌گیرد و خسارت‌هایی به اموال آنان وارد می‌کند.

لذا جهت پیشگیری از وقوع این حوادث رعایت موارد ذیل ضروری می باشد:

1 - وسایل گرمایشی و تجهیزات مرتبط استاندارد باشند

غیر استاندارد بودن برخی وسایل گرمایشی و تجهیزات مرتبط با این وسایل، رعایت نکردن مسایل ایمنی در ساختمان‌ها، نقص در دود کش ها و. . . تأثیر قابل توجهی در بروز اینگونه حوادث دارند. تجهیزات غیر استاندارد و وسایل گرمایشی غیر استاندارد می تواند منجر به بروز حوادث گاز گرفتگی شود (گرچه فراوانی اش کم است ولی یکی از عوامل مرگبار دراین گونه حوادث است) به خصوص در محیط های کارگری به دلیل استفاده از وسایل گرمازایی مانند اجاق گاز و پلوپز گازی برای تامین گرمای محیط زندگی این افراد، حوادث گاز گرفتگی رخ داده که متاسفانه تاکنون منجر به فوت تعداد زیادی از این کارگران نیز شده است.

2- سیستم دودکشها استاندارد بوده و فاقد هرگونه نقصی باشد

بررسی آمارهای چند سال اخیر نشان می دهد بیشترین علت بروز گاز گرفتگی که 70 تا 80 درصد آن را شامل می شود نقص در سیستم دودکش است.

سیستم دودکش از مولفه های مختلفی از جمله قسمتی که در آن احتراق انجام می شود که کوره وسیله حرارتی است. این کوره دارای یک خروجی است که از طریق آن محصولات احتراق شامل مخلوطی از گاز های مختلف منتشر می شود که گازهای CO و 2CO بیشترین آن را تشکیل داده و در فضای آزاد رها می شود. گاز دی اکسید کربن (2CO) خطر مسمومیت مانند گاز منواکسید کربن (CO )ندارد ولی گاز CO از خطر مسمومیت بسیار بالایی برخوردار است. دودکش اولین مولفه خروج محصولات احتراق است که به آن لوله بخاری هم گفته می شود و به وسیله آن خروجی کوره به دودکش دیوار وصل می شود.

3- کنترل و بازدید دودکشها قبل از استفاده جهت اطمینان از باز بودن مسیر خروج

در مرحله بعد لازم است دودکش بخاری را بازدید و کنترل کنیم و اگر این لوله سرد بود مطمئن باشید که محصول احتراق و به نوعی دود های حاصله ازجمله گاز های CO، 2CO و. . . که کاملا بی بو بوده و قابل رویت نیست مجددا در همان مکان اولیه تخلیه و منتشر می شود. اگر سیستم دودکش درست عمل کرده و دود خارج شود قطعا جداره دودکش کاملا داغ شده و حتی دست را می سوزاند. اگر در داخل ساختمان علائمی مانند سردرد و سرگیجه داشتید که هنگام رفتن به بیرون این حالت بهبود یابد مطمئن باشید که احتمال نشت گاز CO در خانه تان بسیار زیاد است. برخی از افراد با این که در روز های طولانی همیشه با سردرد، سرگیجه و حالت تهوع مواجه بودند باز هم متوجه نشت گاز COنشده و آن را ناشی از بیماری جسمی خود دانسته و تحمل می کردند. این شرائط خطرناک همواره در کمین ساکنان است تا این که با ورود سرمای شدید ناگهانی و قطعا مسدود کردن تمامی منافذ و دریچه ها، تمام ساکنان را دچار گاز گرفتگی کند.

4- قطر دودکشها باید بزرگتر و یا مساوی خروجی کوره باشد

گاهی اوقات دیده می شود که به علت کوچک بودن دهانه ی ورودی دودکش دیوار، از یک لوله تبدیل(از قطر بیشتر به قطر کمتر) استفاده می شود که به دلیل ایجاد یک مقاومت در مسیر جریان هوای گرم و محصول حریق بخشی از گاز CO پس زده شده و از طریق منافذ کوره و لوله به فضای ساختمان بر می گردد.


5- این دود کش ها باید حتما دارای شیب مثبت باشد، یعنی جهت دودکش رو به بالا باشد نه به سمت پائین.

بارها مشاهده شده است که خروجی دودکش دیوار را در سطح پائین ساخته اند به این خاطر لوله بخاری را به اجبار رو به پائین کشیده و سپس به دودکش دیوار متصل کرده اند که بسیار خطرناک است.

6- به هیچ وجه از لوله آکاردئونی به عنوان لوله بخاری استفاده نکنید

این لوله ها به مرور زمان مقاومتش را از دست داده و در آن افتادگی و در نتیجه ایجاد شیب منفی در لوله و در نهایت برگشت گازهای ناشی از احتراق به فضای سکونت می شود. هم چنین با گذشت زمان در بدنه لوله های آکاردئونی بر اثر حرارت و گذر هوای گرم از آن، سوراخ های بسیار ریزی بوجود می آید که حتی با چشم هم دیده نمی شود. گاز های سمی CO از طریق این سوراخ ها کم کم وارد فضای خانه شده و باعث گاز گرفتگی افراد می شود.

7- هر وسیله گاز سوز یک دودکش مجزا داشته و مصالح دودکشها مقاوم باشند

دودکش های داخل دیوار باید از جنس مصالح ساختمانی مقاوم بوده و کاملا مستقل باشد و به صورت مشترک و انشعابی کار نشده باشد.

متاسفانه بارها دیده شده که برای تخلیه دود های حاصل از موتورخانه، یک دودکش بزرگ در داخل ساختمان تعبیه شده و از هر طبقه هم یک انشعاب به این دودکش بزرگ متصل شده اند که این کار فوق العاده خطرناک بوده و مطمئن بدانید که این شرایط، کل ساختمان را ناایمن کرده و موجب گاز گرفتگی همه ساکنان را فراهم می کند.

- یکی از اصول اولیه دودکش ها این است که هر دودکش باید مستقل از دودکش های دیگر باشد. دلیل برخی از حوادث گاز گرفتگی در سال های اخیر همین انشعابات مشترک دودکش ها بود که بین واحدهای مختلف یک ساختمان وجود داشت.

- مقاوم نبودن مصالح و عدم یکپارچگی دودکش های داخل دیوار هم از دیگردلایل وقوع حوادث گاز گرفتگی است که حتی منجر به مرگ افراد نیز شده است بی آنکه حتی در بازدیدها و بررسی های اولیه نشت گازهای منواکسید کربن مشخص شود. گاهی اوقات هم دیده شده که لوله های سیمانی را در داخل دیوارها بر روی هم چیده و روی آن را با موادی مانند گچ و. . . پوشانده اند. به مرور زمان و بر اثر انبساط و انقباض ناشی از گرما و سرما ی هوا، ترک هایی در این مکان ها ایجاد شده که گاز های منواکسید کربن از این طریق به داخل واحد ها و اتاق ها نفوذ کرده و حادثه گاز گرفتگی را موجب شده اند.

- حوادثی در ایران اتفاق افتاده است که به رغم نبود عوامل انتشار گاز COمانند شومینه، بخاری، آبگرمکن در خانه و حتی نبود لوله کشی گاز شهری ولی باز هم حادثه گاز گرفتگی رخ داده و یک خانواده از بین رفته اند. این حادثه در سال 83 اتفاق افتاد و دلیل اش این بود که دودکش داخل دیوار به مرور زمان و بر اثر گرما و سرما دچار ترک خوردگی شده و سوراخ های ریزی بر روی گچ دیوار ایجاد شده که گاز CO از طریق این منافذ کم کم وارد فضای خانه شده بود. جالب اینکه این سوراخ ها اصلا قابل رؤیت نبودند و تنها کارشناسان به وسیله دستگاه گاز سنج پی به این موضوع بردند.

- بعضی مواقع افراد به علت نبود دودکش دیوار، لوله بخاری را از پنجره به بیرون می کشند که کار اشتباه و خطرناکی است و ممکن است محصولات احتراق و گاز های خروجی به دلایل مختلفی دوباره به داخل وسیله حرارتی و در نهایت فضای ساختمان پس زده شده و موجب گاز گرفتگی شود. در صورت اجبار و نصب لوله از طریق پنجره، به ازای کشیدن هر یک متر لوله افقی، باید 3متر به صورت عمودی و رو به بالا نصب شود و در بالای آن هم یک کلاهک H نصب شود.

8- رعایت ارتفاع استاندارد دودکش و نصب کلاهک H

یک نکته بسیار مهم در دودکش های دیواری این است که این دودکش ها باید حداقل 60 سانتی متر بالاتر از پشت بام ادامه داشته باشد و در انتهای آن نیز حتما بایستی کلاهک H نصب شود. لوله بالای پشت بام باید از استقامت و ایستائی لازم برخوردارباشد تا با وزش باد و یا وارد آمدن ضربه ناگهانی مانند نشستن پرنده ای بر روی آن از جای خود کنده نشده و نیفتد.

وجود کلاهک H بر روی لوله باعث می شود که از سقوط اشیا به داخل دودکش و مسدود شدن مسیر خروج گازها جلوگیری شده و در شرائط وزش باد و با وجود هوای پرفشار نیزخروج محصولات احتراق و گازهای منواکسید کربن به بیرون از ساختمان به راحتی صورت پذیرد. این کلاهک باید مستحکم و مقاوم باشد و لازم است که هرچند وقت یکبار با بازدید های دوره ای از سلامت آن مطمئن شویم.

9- همه منافذ را نبندید

مردم با سرد شدن هوا سعی می کنند تمام منافذ را برای جلوگیری از ورود هوای سردبه داخل منازل خود، ببندند که این شرائط باعث می شود تا تهویه مناسب صورت نگیرد. یکی از فاکتور های مهم در آن شرائط اضطراری این است که حتما یک منفذ برای جابجائی هوا در نظر گرفته شود.

10- حتما یک هشدار دهنده گاز co  در خانه نصب کنید

نکته مهم در رابطه با دودکش ها این است که امکان دارد همه ی تمهیدات را درست اجرا و نظارت کرده و حتی بازدید دوره ای هم داشته باشیم ولی به هرحال هم چنان ادامه دارد در یک دوره زمانی، این سیستم به طریقی دچار مشکل شده و از کار بیفتد. حال اگر در این شرایط به خصوص در شب هنگام که همه ساکنان و افرادخانواده در خواب بسر می برند به وقوع بپیوندند گاز CO هم نشت کند به طور قطع همه این افراد ابتدا به خواب سنگین فرو رفته و سپس بدون آنکه قادر به کوچکترین عکس العملی برای نجات جان خود باشند جان خود را از دست می دهند.

به همین دلیل برای پیشگیری از این نوع حادثه حتما ضروری است یک دستگاه هشدار دهنده گاز CO در نزدیکی جاهایی که سیستم های گرمایشی وجود دارد به ویژه در فضاهای بسته نصب شود تا اگراشکالی در سیستم دودکش ها ایجاد و این گاز سمی و خطرناک به هرشکلی منتشرشد افراد پیش از اینکه دچار گاز گرفتگی شوند از این مهلکه نجات یابند.

دیگر توصیه های لازم :

- با توجه به اهمیت کنترل دقیق وسایل گازسوز به منظور اطمینان از سلامت کارکرد آنها می بایست  دودکشها قبل از استفاده به صورت دقیق بررسی گردند .  کلاهک H مانند در مبادی خروجی دودکش ها برای ممانعت از فشار جریان باد و خروج گاز های سوخت الزامی است.

- توجه به برچسب انرژی و استاندارد بودن لوازم گازسوز در هنگام خرید از ضروریات است.

- رنگ شعله گاز در وسایل گاز سوز بسیار مهم است و در صورتی که سوخت کامل و صحیح باشد رنگ آن آبی خواهد بود.
- تاکید می گردد رنگ شعله به غیر از آبی علامت خطر است و حادثه سنگین جانی در پی خواهد داشت لذا باید وسیله گاز سوز را خاموش و علت را بررسی نمود.

- به هیچ وجه بخاری و شومینه بدون دودکش در محیط های بسته مانند اتاق خواب و آبگرمکن در مکان هایی مانند انباری، آشپزخانه های کوچک، حمام یا رختکن و پاسیو نباید نصب شود.

- برای تبادل هوا و جریان اکسیژن کافی متناسب با سامانه های گرمایشی نصب شده در محیط های مسکونی دقت لازم صورت پذیرد و به هنگام استفاده از بخاری زیر درب ها و یا کانال کولر برای عبور هوا باز باشد.

- یکی دیگر از عوامل وقوع حوادث گاز گرفتگی روشن کردن خودرو در گاراژ و پارکینگ منازل است. بعضی راننده ها صبح هنگام برای اینکه موتور خودرو را گرم کنند این وسیله را در فضای بسته مثل پارکینگ ساختمان ها روشن می کنند و به مدت طولانی در این حالت باقی می گذارند که انتشار دود خودرو در فضای ساختمان و خانه سبب بروز گاز گرفتگی و حتی مرگ افراد می شود.

منبع: معاونت برنامه ریزی و امور مالی مرکز