رونق تولید ملی | سه‌شنبه، ۲۶ شهریور ۱۳۹۸

تاثیر جمعیت بر اقتصاد - نمایش محتوای تولیدات ویژه

 

 

تاثیر جمعیت بر اقتصاد

Loading the player...

 

جمعیت - به معنی کمیّت تجمعی انسان- همواره از موضوعات مهم علم اقتصاد بوده و حجم جمعیت و آهنگ تغییرات آن و تأثیرات این دو بر دیگر متغیرهای اقتصادی، در مطالعات انجام‌ شده به شکل ‌های مختلفی بررسی ‌شده است. در واقع با توجه به این‌که اندازه‌ جمعیت و تغییرات آن تأثیر بسیار مهمی بر رشد و توسعه‌ اقتصادی دارد، بسیاری از مطالعات صورت‌گرفته در علم اقتصاد به نوعی بر این موضوع تمرکز دارد.

یکی از شاخصه های رشد اقتصادی، شاخص رشد نیروی انسانی آماده به کار است.

بدیهی است که هر کشوری برای چرخاندن چرخ های اقتصاد خود به بازوان پرتوان احتیاج دارد که بتواند کشور را اداره کند.

در سال 2010 سازمان ملل متحد سه سناریوی رشد جمعیت بالا، رشد جمعیت متوسط و رشد جمعیت پایین را پیش بینی کرد.

در این سناریوها دو متغیر متوسط باروری کل مادران و میزان جمعیت به تفکیک سال های مختلف تا سال 1480 مورد بررسی قرار گرفته است.

در سناریوی رشد بالا، میزان باروری کل از 1.8 فرزند برای هر مادر به حدود 2.5 فرزند برای هر مادر در سال 1480 خواهد رسید که در این صورت میزان جمعیت ایران در سال 1430 معادل حدود 100 میلیون نفر و تا سال 1480 به حدود 109 میلیون نفر می رسد.

در سناریوی رشد متوسط، میزان باروری کل از 1.8 فرزند برای هر مادر به حدود 1.5 فرزند برای هر مادر در سال 1420 کاهش می یابد و جمعیت کشور در این سال به حدود 86 میلیون نفر و درصد سالمندی به 22 درصد خواهد رسید. بعد از آن با وجود افزایش باروری تا سال 1480 جمعیت کشور رو به کاهش و به حدود 62 میلیون نفر می رسد.

سومین سناریو رشد پایین است که در آن میزان باروری کل از 1.8 برای هر مادر در سال 1390 به حدود 1 فرزند برای هر مادر در سال 1320 می رسد و درصد سالمندی جمعیت 25 درصد خواهد بود. بعد از سال 1420 تعداد جمعیت با کاهش مواجه خواهد شد و در نهایت در سال 1480 به حدود سه میلیون نفر و درصد سالمندان به 47 درصد افزایش خواهد یافت. یعنی به ازای هر دو نفر، یک نفر سالمند بالای 65 سال خواهیم داشت.

روند کاهش رشد جمعیت در کشور از اواخر دهه 60 آغاز شده است و نرخ رشد جمعیت از 3.9 درصد در سال 1365 به 1.96 درصد در سال 1375 و 1.29 درصد در سال 1390 رسیده است.

اگر همین روند کاهشی که در نوع خود بالاترین سرعت کاهش نرخ رشد جمعیت در جهان است ادامه یابد تا سال 1415 نرخ رشد جمعیت به صفر می رسد. به این معنا که بعد از سال 1415 هر سال از طرفی از جمعیت کشور کاسته خواهد شد و از طرف دیگر شاهد پیرشدن جمعیت و پدیده سالمندی جامعه خواهیم بود.

سن نیروی انسانی آماده به کار در کشور بین 15 تا 65 سال تخمین زده می شود که با روند کاهش رشد جمعیت در سال های آتی، شاهد کاهش نیروی آماده به کار و افزایش سالمندان خواهیم بود.

سالمندان نیاز به مراقبت و هزینه های ویژه دارند که با توجه به کاهش افراد آماده به کار، اقتصاد کشور ضعیف تر شده و در نتیجه پیشرفت کشور کندتر و یا متوقف خواهد شد.

از طرف دیگر با گذشت هر سال از منابع و ذخایر زیرزمینی که سهم اصلی تامین بودجه کشور بر عهده آنهاست روز به روز کمتر شده و در نتیجه بودجه سازمان ها و نهادهای حمایتی، مراقبتی و پزشکی کشور کمتر و کمتر خواهد شد.