رونق تولید ملی | دوشنبه، ۲۲ مهر ۱۳۹۸

آرتروز زانو - نمایش محتوای تولیدات ویژه

 

 

آرتروز زانو

Loading the player...

آرتروز زانو شایعترین بیماری تخریبی ازمیان مفاصل بدن و از عوامل شایع ایجاد درد در افراد بالاتر از 50 سال است .

آرتروز یک بیماری تخریبی در مفصل است که ازآن به بیماری مفصلی پیشرونده یاد می‌شود . از این بیماری به نام‌های استئوآرتریت و استئوآرتروز نیز یاد می کنند . تخریب پیشرونده مفصل در جامعه ما به نام آرتروز معروف است . با توجه به اینکه بیماری با افزایش سن پیشرفت می‌کند به آرتریت پیری نیز معروف است . علاوه برسن، علل ژنتیکی ، نوع شغل و حرفه ، چاقی ، عوامل هورمونی و نژاد نیز می‌تواند در بروز این بیماری دخیل باشند .

مهمترین مشخصه آرتروز، تخریب تدریجی غضروف مفصلی است . قسمت دو انتهای هر استخوان ، از غضروف که بافتی است انعطاف پذیر ساخته شده‌است . با شروع بیماری آرتروز زانو ، غضروف انتهای تحتانی استخوان فمور (ران) و غضروف قسمت فوقانی استخوان درشت‌نی به تدریج دچار تغییرات تخریبی(دژنراتیو) می‌گردد . به همین ترتیب درگیری و آسیب غضروف کشکک به آرتروز این ناحیه منجر می‌شود . بنابراین آرتروز مفصل زانو در دو ناحیه تیبیوفمورال ( مفصلی که بین استخوان ران و ساق ایجاد می‌شود ) و مفصل کشککی-رانی می‌تواند ایجاد شود .

علت اصلی تخریب غضروف در بیماری آرتروز ، عدم وجود عروق خونی جهت تغذیه این ناحیه می‌باشد و ازطرفی غضروف مفصلی فاقد عصب است و به هنگام آسیب دردی حس نمی‌شود که همین مسئله زمینه تخریب بیشتر را فراهم می‌کند . البته تغذیه غضروف ازطریق غشاء سینوویوم و حرکات مفصل انجام می‌شود .

عواملی که روند آرتروز زانو را تسهیل می کنند عبارتند از :

ضربه ، پارگی عناصر مفصل زانو ( مثلاً منیسک ها، رباط‌ها و کپسول مفصلی ) ، بیماری کندرومالاسی کشکک ( نرم شدن غضروف زیر کشکک ) و موارد دررفتگی مکرر آن ، شکستگی‌ها ی درون مفصلی و دررفتگی‌ها ، وجود بیماری‌های مفصلی ( همانند آرتریت روماتوئید یا بیماری عفونی در مفصل و ... ) ، تغییر شکل‌ها(دفورمیتی ها)ی مفصل زانو که عبارتند از ( پای ضربدری ، پای پرانتزی ، خم شدن مفصل زانو ، حرکت بیش از اندازه مفصل به سمت عقب یا عقب زدگی زانو) هیپراکستنشن زانو( ) ، عدم کنترل فعالیت‌های روزمره که منجر به استرس بیش از اندازه به ناحیه زانو می‌گردد ( مواردی چون چهارزانو نشستن ، دوزانو نشستن ، توالت طولانی مدت غیرفرنگی و بالا و پایین رفتن از پله‌ها به دفعات متوالی به خصوص پله‌هایی که شیب تند دارند ، شغل و حرفه‌ای که باعث فشار بیش ازحد به زانو می‌شود به ویژه افرادی که در طول فعالیت‌های کاری سخت ، هیچگونه استراحتی به مفاصل جهت ترمیم و احیای مجدد نمی‌دهند ، چاقی ، عوامل ژنتیکی ، بیماری استئوکندریت دیسکان ، کیست منیسک ، منیسک دیسکی شکل ، بی ثباتی زانو به علت شلی رباط ها

علایم و نشانه‌های آرتروز زانو عبارتند از :

 -درد که با پیشرفت بیماری ایجاد می‌شود

- تغییر وضعیت عناصرمفصلی همانند التهاب تاندون‌ها و بورس‌ها ، ضخیم شدن غشاء سینوویال و درگیرشدن استخوان‌های زیرغضروف که از عوامل مهم ایجاد درد مفصل زانو می‌باشند .

-خشکی مفصلی

-کاهش دامنه حرکتی مفصل که در مراحل پیشرفته بیماری ایجاد می‌شود .

-ضعف و آتروفی عضلات اطراف مفصل که در موارد کاهش دامنه حرکتی بوجود می‌آید .

-گاهی وجود کریپتاسیون در حرکات مفصل

-گاهی تجمع مایع در مفصل(Joint Efusion) دیده می‌شود ، وجود افیوژن در مفصل ، پس از فعالیت زیاد بعید است .

-دگرریختی یا تغییرشکل در مفصل که درارتباط با آرتروز زانو بیشتر به صورت پای پرانتزی (Genu Varum) است .

-احتمال ایجاد کیست در ناحیه پشت مفصل که به کیست بیکر(Baker Cyst)  معروف است .

درمان آرتروز زانو با توجه به مشکل بیمار عبارتند از :

1- درمان دارویی طبق نظر پزشک متخصص مربوطه

2- کاهش وزن درصورت وجود چاقی

3- کنترل فعالیت‌های روزمره ( پرهیزازچهار زانو نشستن ، پرهیزاز دو زانو نشستن ، کاهش شیب پله‌های منزل ، بالا و پایین رفتن از پله‌ها به صورت یک پله-یک پله که مستلزم صبر و حوصله می‌باشد ، پرهیزاز وضعیت‌های ثابت که زانو در یک حالت به مدت طولانی قرار می‌گیرد و درنهایت عدم انجام حرکات جهشی-چرخشی و تند .

4- تقویت عضلات اطراف مفصل زانو ، با تقویت عضلات میزان فشار روی مفاصل کاهش می‌یابد که نوع تمرین و شدت آن از طریق فیزیوتراپیست تنظیم می‌شود .

5- تحرک مفصل به صورت کنترل شده . با توجه به اینکه غضروف فاقد عروق خونی است ، حرکات طبیعی نقش بسزایی در تغذیه غضروف دارد .

6- حرکات و فعالیت‌هایی که باعث تشدید درد می‌شوند حتماً ترک شود .

7- تنظیم یک برنامه درمانی برای بیمار توسط فیزیوتراپیست به خصوص در مواردی که بیماری شدت یافته و احتمال زمین گیر شدن وجود دارد . بهتر است در موارد شدید بیماری تنظیم برنامه درمانی در ارتباط با محیط فرد صورت گیرد ، مسائلی ازقبیل استفاده از تخت ، تنظیم ارتفاع تخت با توجه به قد فرد و به ویژه آموزش استفاده از وسایل کمکی همانند عصا و واکر

8- استفاده از زانوبند و وسایل کمکی طبق نظر متخصص مربوطه یا مشاوره با فیزیوتراپیست .

9- آب درمانی (هیدروتراپی )

10- برنامه تمرینات هوازی

11- درمان با عمل جراحی . زمانیکه درد و مشکلات مفصل خیلی شدید است ، عمل جراحی طبق نظر پزشک متخصص جراحی ارتوپد ضرورت می‌یابد .